هەڤاڵ عەلی – چالاکوان
لە کاتێکدا یادی دامەزراندنی یەکەمین ڕۆژنامەی کوردی، “کوردستان”، دەکەینەوە کە لە ٢٢ی نیسانی ساڵی ١٨٩٨ لە قاهیرە لەلایەن میقداد مەدحەت بەدرخانەوە دامەزرا، پێویستە بە چاوێکی ڕەخنەگرانە و توندەوە بڕوانینە دۆخی ئێستای ڕۆژنامەگەری و حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستان. ڕۆژنامەی کوردستان لە سەردەمی خۆیدا چرایەکی گەش بوو بۆ هۆشیارکردنەوەی گەلی کورد، خەبات بۆ مافە نەتەوەییەکان، و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی. ئامانجێکی پیرۆز و نیشتمانپەروەرانەی هەبوو کە لە پێناو بەرژەوەندی گشتیدا بوو، نەک بەرژەوەندی تاکەکەسی یان بنەماڵەیی.
بەداخەوە، ئەمڕۆ لە هەرێمی کوردستان، ئەو بەهایانەی کە ڕۆژنامەی کوردستان لە پێناویدا دامەزرا، پێشێل دەکرێن. دەسەڵاتی دوو بنەماڵەی حیزبی، یەکێتی نیشتمانی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان، کە ساڵانێکی زۆرە حوکمڕانی هەرێم دەکەن، بووەتە هۆی بڵاوبوونەوەی گەندەڵییەکی بێ وێنە. ئەم دوو حیزبە، کە بە درێژایی مێژوویان خەباتیان بۆ مافی گەلی کورد کردووە، ئێستا خۆیان بوونەتە گەورەترین لەمپەر لە بەردەم پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی خەڵکی کوردستان. قۆرخکردنی سامانی نیشتمانی، بەتایبەت نەوت و داهاتە گشتییەکان، نەبوونی شەفافیەت لە خەرجکردنی داهاتەکاندا، و پاشەکەوتکردنی مووچەی فەرمانبەران، تەنها چەند نموونەیەکی بچووکن لەو گەندەڵییە فراوانەی کە بووەتە هۆی بژێوی خراپی خەڵک و نائومێدییەکی گەورە.
ئەوەی جێگەی داخ و نیگەرانییەکی قووڵە، تێکەڵکردنی ئەم مێژووە پڕ لە سەروەرییەی ڕۆژنامەگەری کوردییە بە واقیعی تاڵی گەندەڵی و دەسەڵاتی بنەماڵەیی. میدیا، کە دەبوو چاودێر و ڕەخنەگر بێت لەسەر دەسەڵات، ئێستا لەلایەن ئەم حیزبانەوە بەکاردەهێنرێت بۆ بەرژەوەندییەکانی خۆیان و شاردنەوەی گەندەڵییەکانیان. دەنگی ئازاد و ڕۆژنامەنووسانی بوێر، لەبری ئەوەی پشتگیری بکرێن، ڕووبەڕووی سەرکوتکردن، هەڕەشە، و تەنانەت کوشتنیش دەبنەوە. ئەمەش پێچەوانەی هەموو ئەو بنەمایانەیە کە میقداد مەدحەت بەدرخان و هاوڕێکانی لە پێناویدا خەباتیان دەکرد.
بەراوردکردنی خەباتی بەدرخانییەکان بۆ بڵاوکردنەوەی ڕۆشنبیری و هۆشیاری لەگەڵ خەباتی ئێستای حیزبە دەسەڵاتدارەکان بۆ کورسی و پارە، جیاوازییەکی زۆر گەورە و ئازاربەخش دەردەخات. لە کاتێکدا ڕۆژنامەی کوردستان هەوڵیدەدا گەلێک لە تاریکستانی نەزانی ڕزگار بکات، ئەمڕۆ میدیای حیزبی هەوڵدەدات ڕاستییەکان بشارێتەوە و خەڵک لە گەندەڵییەکان بێئاگا بکات. ئەم دۆخە ناتەندروستە پێویستی بە گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی هەیە. پێویستە بگەڕێینەوە بۆ بەها ڕاستەقینەکانی ڕۆژنامەگەری ئازاد و نیشتمانپەروەری، و بە توندی ڕووبەڕووی گەندەڵی و دەسەڵاتی بنەماڵەیی ببینەوە. تەنها بەم شێوەیە دەتوانین ڕێز لە خەباتی ڕابردوو بگرین و داهاتوویەکی باشتر بۆ نەوەکانی داهاتوو مسۆگەر بکەین.
Leave a Reply