توانا طاهير
لە سەرجەم سیستەمە دەستووری، دیموکراسی، یاسایی، و کارگێڕییە هاوچەرخەکانی جیهاندا، پرۆسەی هەڵبژاردنی گشتی هەمیشە وەک کورتترین، ڕوونترین، یاساییترین، و سەرەکیترین نەخشەڕێگا دادەنرێت بۆ دەستاودەستکردنی ئاشتییانەی دەسەڵات، نوێکردنەوەی شەرعییەتی دامەزراوە نیشتمانییەکان، دیاریکردنی نوێنەرانی ڕاستەقینەی خەڵک، و پێکهێنانی خێرای کابینەیەکی حکومیی بەهێز و خزمەتگوزار کە بتوانێت لە ئاست متمانە، خواست، هیوا، و داخوازییە ڕەواکانی دەنگدەراندا بێت و وەڵامدەرەوەی تەحەددیاتە قۆناغە سەخت، ئاڵۆز، پڕ لە ململانێ، و هەستیارەکان بێت؛ کەچی لە واقیعی تاڵ، تەمومژاوی، داڕماو، و پڕ لە قەیرانی هەرێمی کوردستاندا ئەم پرۆسە دیموکراسییە بە تەواوی سەراوژێر کراوە و گۆڕاوە بۆ مۆدێلێکی تەواو سەیر، بێوێنە، نەبینراو، و تاقەتپڕووکێن لە چەقبەستوویی سیاسی و کارگێڕی، کاتێک دەبینین زیاتر لە ساڵ و نیوێک بەسەر بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکانی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤ تێپەڕیوە (کە لە ئایاری ٢٠٢٦دا وادەی دواکەوتنی پێکهێنانی کابینەی دەیەمی حکومەتی هەرێم گەیشتە زیاتر لە ٥٧٠ ڕۆژ دوای بەڕێوەچوونی دەنگدانی هاوڵاتییان لە سەرتاسەری شار، شارۆچکە، و گوندەکانی هەرێمدا)،
کەچی سەرەڕای تێپەڕبوونی ئەم هەموو کاتە زێڕین، مێژوویی، گرنگ، و بەنرخە لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتیی کۆمەڵگادا، هێشتا هیچ حکومەتێکی نوێ پێک نەهاتووە، دەرگای هۆڵی پەرلەمانی کوردستان داخراوە و دەستەی سەرۆکایەتیی دیاری نەکراوە، و تەواوی پرۆسەی دەوڵەتداری لەناو شەڕی ساردی درێژخایەنی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا بە تەواوی ئیفلیج کراوە، لە کاتێکدا هەڵبژاردن بە شێوەیەکی فەرمی ئەنجام درا، دەنگەکان بە وردی ژمێردران، کورسییەکان بەپێی دەنگی خەڵک دابەشکران، و براوەکانی هەڵبژاردنیش بە فەرمی بە کۆمەڵگا و سەرجەم دەزگاکانی ڕاگەیاندن ناسێنران، بەڵام نوخبەی سیاسی و دەسەڵاتدارانی هەردوو حزبی باڵادەست بە شێوەیەکی سەیر، سەرسوڕهێنەر، و کەمبینراو لە مێژووی دەوڵەتداریدا کۆتا هەنگاوی پرۆسەکە—کە بریتییە لە حوکمڕانیکردنی کرداری، جێبەجێکردنی بەڵێنەکان، بەڕێوەبردنی وڵات، و خزمەتکردنی هاوڵاتییان—کردووەتە درێژترین، تاقەتپڕووکێنترین، ئاڵۆزترین، بێزارکەرترین، و بێئاکامترین بەشی هەڵبژاردن، بە جۆرێک کە ململانێی شەخسی، پشکپشکانێی حزبی، تۆڵەکردنەوەی سیاسی، و شەڕی بێکۆتایی سەر کورسییە سیادی، وەزاری، ئەمنی، و داهاتسازەکان بە تەواوی جێگەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانی، ئەخلاقی، دەستووری، و یاسایی گرتووەتەوە، تا وای لێهاتووە لوتکەی گاڵتەجاڕییەکە لەوەدا دەربکەوێت کە هەرێمی کوردستان سیستەمێکی هەڵبژاردنی تەواو نوێ، سەیروسەمەرە، و نامۆی لە مێژووی سیاسەتی هاوچەرخدا داهێناوە کە تێیدا هاوڵاتییان تەنیا یەک جار لە ماوەی چەندین ساڵدا دەچنە سەر سندووقەکان و دەنگی خۆیان دەدەن، بەڵام پاشان سیاسەتمەدارەکان ساڵ لە دوای ساڵ و مانگ لە دوای مانگ لە ژوورە داخراوەکانی دانوستان و کۆشکە فەرمییەکاندا کات بەسەر دەبەن بۆ ئەوەی بڕیار لەسەر ئەوە بدەن کە ئایا بەڕاستی ئەو دەنگدانە مانای چی بووە،
مەبەستی خەڵک لەو هەموو دەنگە چی بووە، و چۆن بتوانن بە ئارەزووی خۆیان و لە دەرەوەی ئیرادەی گشتیی دەنگدەران پۆست، وەزارەتەکان، باڵیۆزخانەکان، کۆمپانیاکان، خاڵە سنوورییەکان، و سەرچاوە داراییە زەبەلاحەکان لە نێوان خۆیاندا دابەش بکەن؛ ئەم ئیفلیجییە سیاسی و دامەزراوەییەش بووەتە کارەساتێکی نیشتمانیی گەورە و زیانێکی قەرەبوونەکراو بۆ ئابووری، ژێرخان، و سەقامگیریی وڵات کە تێیدا لە جیاتی ئەوەی کات، تواناکان، بیرکردنەوەی ستراتیژی، دەسەڵاتی یاسادانان، و داهاتی گشتی بۆ چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەی بێمووچەیی درێژخایەنی فەرمانبەران، دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەک کارەبای بەردەوام و ئاوی پاک، ڕێکخستنەوەی ژێرخانی ئابووری، باشترکردنی کەرتی تەندروستی، و پاراستنی مافە دەستوورییەکان لە بەرامبەر گوشارە بەردەوامەکانی دەسەڵاتدارانی بەغدادا تەرخان بکرێت، هەموو شتێک بە تەواوی خراوەتە خزمەت بەهێزکردنی هەژموونی حزبی، فراوانکردنی دەسەڵاتی خێزانی، و قۆرخکاریی بێسنوور لە سەرجەم کایەکاندا، بە جۆرێک کە شەڕی ساردی نێوان سەرکردەکان ڕۆژانە قووڵتر و مەترسیدارتر دەبێتەوە و لە بەرامبەریشدا خەڵکی ئاسایی، مامۆستایان، فەرمانبەرانی کەرتی گشتی، خانەنشینان، کاسبکارانی بازاڕ، و گەنجانی بێ هیواش ناچار کراون لە دەرەوەی هۆڵەکانی دانوستان بە هەژاری، بێکاری، داڕمانی ئابووریی خێزانەکانیان، نائومێدی لە ژیان، و کۆچکردنی بەکۆمەڵ بە ڕێگای مەترسیداردا باجی قورسی ئەو کات کوشتنە بێمانا، بێبەرهەم، و نابەرپرسانەیە بدەن کە باڵی بەسەر ئایندەی ئەم وڵاتەدا کێشاوە و هیچ ئاسۆیەکی ڕوونی بۆ گەشەپێدان نەهێشتووەتەوە!
Leave a Reply