عبدالباری احمد بابکر
لەکاتێکدا بەرپرسانی هەولێر و بەغدا لەسەر کورسی و پشکی نەوت خەریکی سەودا و مامەڵەن، سەدان هەزار خێزان لە هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی گەورەترین پێشێلکاریی مافی مرۆڤ دەبنەوە کە بریتییە لە بڕینی سەرچاوەی بژێوییان. بۆ زیاتر لە دە ساڵە، قەیرانی درەنگکەوتن و نەدانی مووچە بووەتە پەتی سێدارە لە ملی فەرمانبەران، مامۆستایان، و هێزە ئەمنییەکانی کوردستان. ئەمە قەیرانێکی “تەکنیکی” نییە وەک ئەوەی حکومەتە درۆزنەکان بانگەشەی بۆ دەکەن، بەڵکو سزایەکی بەکۆمەڵ و برسییکردنێکی سیستماتیکە کە تێیدا مووچەی هاوڵاتییان کراوەتە بارمتەی ململانێیەکی پیسی سیاسی لە نێوان پارتی، یەکێتی، و بەغدادا. کاتێک حکومەت نەتوانێت یان نەیەوێت بۆ زیاتر لە ٦٠ ڕۆژ یەک مووچە دابەش بکات، تەنانەت لەپێش جەژنەکانیشدا، ئیتر چ پاساوێک دەمێنێتەوە بۆ مانەوەی ئەم قەوارە فەشەلخواردووە؟
ئەم کارەساتە مرۆییە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتی (سلێمانی و هەڵەبجە) گەیشتووەتە ئاستێکی تەقینەوە. مامۆستایان و فەرمانبەران بەهۆی نەبوونی کرێی هاتوچۆ و پارەی نان، ناچار بوون پەنا بۆ بایکۆتی سەرتاسەری و مانگرتن لە خواردن ببەن، کە بەهۆیەوە پڕۆسەی پەروەردە و خوێندن بەتەواوی ئیفلیج بووە. لەبری ئەوەی دەسەڵاتدارانی یەکێتی (کە خۆیان خاوەنی ملیۆنان دۆلاری قاچاخچێتیی مەرزەکان و سەرانەی بازاڕەکانن) چارەسەرێک بدۆزنەوە، یان پارتی وەکو حکومەتی هەرێم بەرپرسیارێتی هەڵبگرێت، هەردووکیان خەریکی تۆمەتبارکردنی یەکتر و بەغدان. هەر کاتێکیش هاوڵاتییانی برسیی سلێمانی دەیانەوێت بڕژێنە سەر شەقامەکان بۆ داواکردنی مافەکانیان، هێزە ئەمنییە قەڵەوەکانی حیزب کە خۆیان بە پارەی دزراو بەخێو دەکرێن، بە چەک و هەڕەشە سەرکوتیان دەکەن و ڕێگری لە خۆپیشاندان دەکەن.
کۆمیسیۆنی مافەکانی مرۆڤ ئەم دۆخەی بە “پێشێلکارییەکی گەورەی دەستووری و مرۆیی” ناوبردووە، چونکە نەک تەنها ژیانی فەرمانبەرانی خستووەتە مەترسییەوە، بەڵکو تەواوی بازاڕ و ئابووریی کوردستانی وێران کردووە و خەڵکی ناچار بە کۆچی بەکۆمەڵ کردووە. لە لایەکەوە وەزارەتی دارایی عێراق بە بیانووی جیاواز ناردنی پارە ڕادەگرێت، و لە لایەکی تریشەوە حکومەتی هەرێم ئامادە نییە شەفاف بێت لە داهاتی ناوخۆ و نەوتەکەیدا. لەم نێوەندەدا، ئەو چینە ئۆلیگارشییەی کورد کە خۆیان خاوەنی کۆمپانیا و بانکەکانن، هیچ زیانێک ناکەن، بەڵکو ئەوە باوکی منداڵێکی نەخۆشە کە ناتوانێت دەرمان بکڕێت، و مامۆستایەکە کە لە شەرمەزاریدا ناتوانێت سەیری چاوی منداڵەکانی بکات!
ئەمە حوکمڕانی نییە، ئەمە جینۆسایدێکی ئابوورییە! کاتێک دەسەڵاتێک ئامادە بێت نانی سەر سفرەی هاوڵاتییەکەی بڕفێنێت بۆ ئەوەی لە ململانێی حیزبیدا براوە بێت، ئیتر هیچ شەرعییەتێکی ئەخلاقی و یاسایی نامێنێت.
Leave a Reply