زیرەک کەمال
لە زۆنی سەوز، کاتێک گوێت لە وشەکانی “ئارامیی شار، ئازادیی ڕادەربڕین، یان باڵانسی هێز” دەبێت، بزانە کە دەسەڵاتدارانی ئەم ناوچەیە خەریکی شاردنەوەی وەستانێکی کوشندە یان دابەشکردنی پشکەکانیانن! لێرە، وەستانی پڕۆژەکان بە ڕێکەوت ڕوو نادات و پاشەکشێی شارەکەش هەڵەیەک نییە؛ بەڵکو “سەپاندنی جۆرێک لە ئارامیی ڕواڵەتی کە تێیدا هیچ پێشکەوتنێک ڕوونادات” خۆی لە خۆیدا گەورەترین ستراتیژی و شێوازی حوکمڕانیی یەکێتیی نیشتمانییە. ئەوان فێربوون کە باشترین ڕێگە بۆ هێشتنەوەی دەسەڵاتەکەیان، “دروستکردنی سەقامگیرییەکە کە تەنها خزمەت بە مانەوەی کۆمپانیاکانی خۆیان بکات، نەک بە بوژانەوەی شارەکە”. بۆیە دەبینین سلێمانی لە ڕووی خزمەتگوزاری و ئابوورییەوە ساڵ لە دوای ساڵ بەرەو دواوە دەگەڕێتەوە، لە کاتێکدا سەرمایەی بەرپرسان بەرەو ئاسمان هەڵدەکشێت!
با سەیری ئەم “سەقامگیرییە” بکەین. بۆچی لەم شارەدا هەموو شتێک ئارام دیارە، بەڵام هیچ هەلی کارێک و پڕۆژەیەکی ستراتیژی بوونی نییە؟ ئایا لەبەر ئەوەیە کە سلێمانی توانای وەبەرهێنانی نییە؟ نەخێر، ڕۆژانە سەرمایەدار و خاوەنکارەکان شارەکە جێدەهێڵن، چونکە “سەپاندنی باجی قورس، سەرانە، و پشکی حیزب لە پڕۆژەکاندا (شەراکەتی زۆرەملێ)” باشترین چەکە بۆ ئەوەی حیزب تەواوی جومگە ئابوورییەکان کۆنترۆڵ بکات. کاتێک تۆ هیچ وەبەرهێنەرێک ناهێڵیتەوە کە ئامادەبێت لەم دۆخەدا کار بکات، ئیتر ئەو سەقامگیرییە چییە کە شانازیی پێوە دەکەیت؟ ئەوە ئارامیی نییە، ئەوە بێدەنگیی گۆڕستانە!
هەمان سیاسەت بۆ دامەزراوەکانی حکومەت و ئیدارەی خۆجێیش جێبەجێ دەکرێت. یەکێتی ئەم شارەی کردووەتە موڵکی تەواوەتیی خۆی، و هەر پڕۆژەیەک یان بڕیارێک کە قازانجی ڕاستەوخۆی دارایی یان ئەمنیی بۆ مەکتەبی سیاسی نەبێت، دەخرێتە ژێر پێیەوە. ئەوان ئەم “وەستانە” بەکاردهێنن نەک وەک شکستێک لە ئیدارەداندا، بەڵکو وەک دەرفەتێک بۆ “قۆرخکردنی تەواوەتیی بازاڕ” و درێژەدان بە تاڵانکارییەکانیان بەبێ ئەوەی ڕێگە بدەن هیچ هێزێکی تر بێتە ناو گۆڕەپانەکەوە. کاتێک تۆ دەست بەسەر زەوییە بازرگانییەکان، داهاتی گومرگ و تەنانەت بازاڕی جگەرە و دەرمانیشدا دەگریت، بۆچی پەلە بکەیت لە گەشەپێدانی شارەکە؟ ئەوان شارەکە بێهێز دەکەن، ئابوورییەکەی ئیفلیج دەکەن، و پاشان ناوی دەنێن “ئارامی و پێکەوەژیان”.
تەنانەت کاتێک باس لە “ئازادیی ڕادەربڕین” دەکرێت، ئەم دەسەڵاتە شانازی بەوەوە دەکات کە خەڵک دەتوانێت قسە بکات، بەڵام لە واقیعدا “قسەکردن لەم زۆنەدا هیچ بەهایەکی نەماوە، چونکە دەسەڵات هەرگیز گوێ ناگرێت و بڕیاری خۆی دەسەپێنێت”. کێشەی بێکاریی گەنجان، ڕاکردنی سەرمایە، و داڕمانی ژێرخانی تەندروستی و پەروەردە بە مەبەست پشتگوێ دەخرێن، تا خەڵک بێهیوا ببێت و قبوڵی بکات کە لەم شارەدا تەنها دەتوانیت بژیت، بەڵام هەرگیز ناتوانیت پێشبکەویت!
مارتن لوتەر کینگ دەڵێت: “خراپترین جۆری ئارامی، ئەو ئارامییەیە کە لە ئەنجامی بێدەنگکردنی مافەکان و کوشتنی دادپەروەرییەوە دروست دەبێت.” ئەمڕۆ یەکێتی لە سلێمانی بە زەبری “سەقامگیرییەکی بێ پێشکەوتن” دەیەوێت ڕاستییەکانی داڕمانی شارەکە بشارێتەوە و کەرامەتی خەڵک بشکێنێت.
Leave a Reply